Allama Sir Muhammad Iqbal was a poet, philosopher and politician born in Sialkot, British India (now in Pakistan), whose poetry in Urdu and Persian is considered to be among the greatest of the modern era and whose vision of an independent state for the Muslims of British India was to inspire the creation of Pakistan. He is commonly referred to as Allama Iqbal‎, Allama meaning "Scholar". Iqbal was a strong proponent of the political and spiritual revival of Islamic civilization across the world, but specifically in India; a series of famous lectures he delivered to this effect were published as The Reconstruction of Religious Thought in Islam. One of the most prominent leaders of the All India Muslim League, Iqbal encouraged the creation of a "state in northwestern India for Indian Muslims" in his 1930 presidential address. Iqbal encouraged and worked closely with Muhammad Ali Jinnah, and he is known as Muffakir-e-Pakistan ("The Thinker of Pakistan"), Shair-e-Mashriq ("The Poet of the East"), and Hakeem-ul-Ummat ("The Sage of Ummah"). He is officially recognized as the "national poet" in Pakistan. https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/910-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-farsi/rumuz-e-bekhudi 2021-02-20T00:38:27+00:00 Int. Iqbal Society noreply@iqbal.com.pk 2021-02-20T00:38:27+00:00 2021-02-20T00:38:27+00:00 https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/910-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-farsi/rumuz-e-bekhudi/834-dar-ma-ani-aynke-millat-az-ikhtilat-e-afrad-paida-mee-shawad Syed Bilal Hassan Shah bilal75@gmail.com

<p> </p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER">از چہ رو بر بستہ ربط مردم است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> رشتہ ی این داستان سر در گم است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> در جماعت فرد را بینیم ما</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از چمن او را چو گل چینیم ما</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> فطرتش وارفتہ ی یکتائی است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> حفظ او از انجمن آرائی است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> سوزدش در شاہراہ زندگی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> آتش آوردگاہ زندگی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> مردمان خوگر بیکدیگر شوند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> سفتہ در یک رشتہ چون گوہر شوند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> در نبرد زندگی یار ھمند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> مثل ہمکاران گرفتار ہمند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> محفل انجم ز جذب باہم است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہستی کوکب ز کوکب محکم است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> خیمہ گاہ کاروان کوہ و جبل</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> مرغزار و دامن صحرا و تل</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> سست و بیجان تار و پود کار او</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نا گشودہ غنچہ ی پندار او</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ساز برق آہنگ او ننواختہ</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نغمہ اش در پردہ نا پرداختہ</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> گوشمال جستجو نا خوردہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> زخمہ ہای آرزو نا خوردہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نا بسامان محفل نوزادہ اش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> می توان با پنبہ چیدن بادہ اش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نو دمیدہ سبزہ ی خاکش ہنوز</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> سرد خون اندر رگ تاکش ہنوز</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> منزل دیو و پری اندیشہ اش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از گمان خود رمیدن پیشہ اش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تنگ میدان ہستی خامش ہنوز</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> فکر او زیر لب بامش ہنوز</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> بیم جان سرمایہ ی آب و گلش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہم ز باد تند می لرزد دلش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> جان او از سخت کوشی رم زند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> پنچہ در دامان فطرت کم زند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہر چہ از خود می دمد برداردش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہر چہ از بالا فتد برداردش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تا خدا صاحبدلی پیدا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> کو ز حرفی دفتری املا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ساز پردازی کہ از آوازہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> خاک را بخشد حیات تازہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ذرہ ی بی مایہ ضو گیرد ازو</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہر متاعی ارج نو گیرد ازو</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> زندہ از یک دم دو صد پیکر کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> محفلی رنگین ز یک ساغر کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> دیدہ ی او می کشد لب جان دمد</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تا دوئی میرد یکی پیدا شود</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> رشتہ اش کو بر فلک دارد سری</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> پارہای زندگی را ہمگری</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تازہ انداز نظر پیدا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> گلستان در دشت و در پیدا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از تف او ملتی مثل سپند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> بر جہد شور افکن و ہنگامہ بند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> یک شرر می افکند اندر دلش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> شعلہ ی در گیر می گردد گلش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نقش پایش خاک را بینا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ذرہ را چشمک زن سینا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> عقل عریان را دہد پیرایہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> بخشد این بی مایہ را سرمایہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> دامن خود میزند بر اخگرش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہر چہ غش باشد رباید از زرش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> بندہا از پا گشاید بندہ را</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از خداوندان رباید بندہ را</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> گویدش تو بندہ ی دیگر نہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> زین بتان بی زبان کمتر نہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تا سوی یک مدعایش می کشد</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> حلقہ ی آئین بپایش می کشد</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نکتہ ی توحید باز آموزدش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> رسم و آئین نیاز آموزدش</span></span></span></div>

<p> </p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER">از چہ رو بر بستہ ربط مردم است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> رشتہ ی این داستان سر در گم است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> در جماعت فرد را بینیم ما</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از چمن او را چو گل چینیم ما</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> فطرتش وارفتہ ی یکتائی است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> حفظ او از انجمن آرائی است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> سوزدش در شاہراہ زندگی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> آتش آوردگاہ زندگی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> مردمان خوگر بیکدیگر شوند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> سفتہ در یک رشتہ چون گوہر شوند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> در نبرد زندگی یار ھمند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> مثل ہمکاران گرفتار ہمند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> محفل انجم ز جذب باہم است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہستی کوکب ز کوکب محکم است</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> خیمہ گاہ کاروان کوہ و جبل</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> مرغزار و دامن صحرا و تل</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> سست و بیجان تار و پود کار او</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نا گشودہ غنچہ ی پندار او</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ساز برق آہنگ او ننواختہ</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نغمہ اش در پردہ نا پرداختہ</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> گوشمال جستجو نا خوردہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> زخمہ ہای آرزو نا خوردہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نا بسامان محفل نوزادہ اش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> می توان با پنبہ چیدن بادہ اش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نو دمیدہ سبزہ ی خاکش ہنوز</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> سرد خون اندر رگ تاکش ہنوز</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> منزل دیو و پری اندیشہ اش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از گمان خود رمیدن پیشہ اش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تنگ میدان ہستی خامش ہنوز</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> فکر او زیر لب بامش ہنوز</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> بیم جان سرمایہ ی آب و گلش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہم ز باد تند می لرزد دلش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> جان او از سخت کوشی رم زند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> پنچہ در دامان فطرت کم زند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہر چہ از خود می دمد برداردش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہر چہ از بالا فتد برداردش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تا خدا صاحبدلی پیدا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> کو ز حرفی دفتری املا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ساز پردازی کہ از آوازہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> خاک را بخشد حیات تازہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ذرہ ی بی مایہ ضو گیرد ازو</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہر متاعی ارج نو گیرد ازو</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> زندہ از یک دم دو صد پیکر کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> محفلی رنگین ز یک ساغر کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> دیدہ ی او می کشد لب جان دمد</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تا دوئی میرد یکی پیدا شود</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> رشتہ اش کو بر فلک دارد سری</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> پارہای زندگی را ہمگری</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تازہ انداز نظر پیدا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> گلستان در دشت و در پیدا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از تف او ملتی مثل سپند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> بر جہد شور افکن و ہنگامہ بند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> یک شرر می افکند اندر دلش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> شعلہ ی در گیر می گردد گلش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نقش پایش خاک را بینا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ذرہ را چشمک زن سینا کند</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> عقل عریان را دہد پیرایہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> بخشد این بی مایہ را سرمایہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> دامن خود میزند بر اخگرش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> ہر چہ غش باشد رباید از زرش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> بندہا از پا گشاید بندہ را</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از خداوندان رباید بندہ را</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> گویدش تو بندہ ی دیگر نہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> زین بتان بی زبان کمتر نہ ئی</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> تا سوی یک مدعایش می کشد</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> حلقہ ی آئین بپایش می کشد</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> نکتہ ی توحید باز آموزدش</span><br /><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> رسم و آئین نیاز آموزدش</span></span></span></div> 2021-02-20T00:38:27+00:00 2021-02-20T00:38:27+00:00 https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/910-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-farsi/rumuz-e-bekhudi/833-tamheed Syed Bilal Hassan Shah bilal75@gmail.com

<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;"> </span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"><span style="color: #006600; font-size: medium;"><span style="color: #993300;"><span style="font-size: 18pt;">در معنی ربط فرد و ملت</span></span><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><br /></span></span></span></span></p> <div style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> فرد را ربط جماعت رحمت است</span><br /></span></span></div> <p style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> جوہر او را کمال از ملت است<br /> تاتوانی با جماعت یار باش<br /> رونق ہنگامہ ی احرار باش<br /> حرز جان کن گفتہ ی خیرالبشر<br /> ہست شیطان از جماعت دور تر<br /> فرد و قوم آئینہ ی یک دیگرند<br /> سلک و گوہر کہکشان و اخترند<br /> فرد می گیرد ز ملت احترام<br /> ملت از افراد می یابد نظام<br /> فرد تا اندر جماعت گم شود<br /> قطرہ ی وسعت طلب قلزم شود<br /> مایہ دار سیرت دیرینہ او<br /> رفتہ و آیندہ را آئینہ او<br /> وصل استقبال و ماضی ذات او<br /> چون ابد لا انتہا اوقات او<br /> در دلش ذوق نمو از ملت است<br /> احتساب کار او از ملت است<br /> پیکرش از قوم و ہم جانش ز قوم<br /> ظاہرش از قوم و پنہانش ز قوم<br /> در زبان قوم گویا مے شود<br /> بر رہ اسلاف پویا می شود<br /> پختہ تر از گرمی صحبت شود<br /> تا بمعنی فرد ہم ملت شود<br /> وحدت او مستقیم از کثرت است<br /> کثرت اندر وحدت او وحدت است<br /> لفظ چون از بیت خود بیرون نشست<br /> گوہر مضمون بجیب خود شکست<br /> برگ سبزی کز نہال خویش ریخت<br /> از بھاران تار امیدش گسیخت<br /> ہر کہ آب از زمزم ملت نخورد<br /> شعلہ ہای نغمہ در عودش فسرد<br /> فرد تنہا از مقاصد غافل است<br /> قوتش آشفتگی را مایل است<br /> قوم با ضبط آشنا گرداندش<br /> نرم رو مثل صبا گرداندش<br /> پا بہ گل مانند شمشادش کند<br /> دست و پا بندد کہ آزادش کند<br /> چون اسیر حلقہ ی آئین شود<br /> آہوی رم خوی او مشکین شود<br /> <br /> تو خودی از بیخودی نشناختی<br /> خویش را اندر گمان انداختی<br /> جوہر نوریست اندر خاک تو<br /> یک شعاعش جلوہ ی ادراک تو<br /> عیشت از عیشش غم تو از غمش<br /> زندہ ئی از انقلاب ہر دمش<br /> واحدست  و بر نمی تابد دوئی<br /> من ز تاب او من استم تو توئی<br /> خویش دار و خویش باز و خویش ساز<br /> نازہا می پرورد اندر نیاز<br /> آتشی از سوز او گردد بلند<br /> این شرر بر شعلہ اندازد کمند<br /> فطرتش آزاد و ہم زنجیری است<br /> جزو او را قوت کل گیری است<br /> خوگر پیکار پیہم دیدمش<br /> ہم خودی ھم زندگی نامیدش<br /> چون ز خلوت خویش را بیرون دہد<br /> پای در ہنگامہ ی جلوت نہد<br /> نقش گیر اندر دلش ’’او‘‘ می شود<br /> ’’من‘‘ ز ھم می ریزد و ’’تو‘‘ می شود<br /> جبر ، قطع اختیارش می کند<br /> از محبت مایہ دارش می کند<br /> ناز تا ناز است کم خیزد نیاز<br /> ناز ہا سازد بہم خیزد نیاز<br /> در جماعت خود شکن گردد خودی<br /> تا ز گلبرگی چمن گردد خودی<br /> ’’نکتہ ہا چون تیغ پولاد است تیز<br /> گر نمی فہمی ز پیش ما گریز‘‘<br /> <br /></span></span></span></p> <p><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"> </span></span></p> <div style="text-align: center;"> </div> <p style="text-align: center;"> </p>

<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;"> </span></p> <p style="text-align: center;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"><span style="color: #006600; font-size: medium;"><span style="color: #993300;"><span style="font-size: 18pt;">در معنی ربط فرد و ملت</span></span><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><br /></span></span></span></span></p> <div style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> فرد را ربط جماعت رحمت است</span><br /></span></span></div> <p style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> جوہر او را کمال از ملت است<br /> تاتوانی با جماعت یار باش<br /> رونق ہنگامہ ی احرار باش<br /> حرز جان کن گفتہ ی خیرالبشر<br /> ہست شیطان از جماعت دور تر<br /> فرد و قوم آئینہ ی یک دیگرند<br /> سلک و گوہر کہکشان و اخترند<br /> فرد می گیرد ز ملت احترام<br /> ملت از افراد می یابد نظام<br /> فرد تا اندر جماعت گم شود<br /> قطرہ ی وسعت طلب قلزم شود<br /> مایہ دار سیرت دیرینہ او<br /> رفتہ و آیندہ را آئینہ او<br /> وصل استقبال و ماضی ذات او<br /> چون ابد لا انتہا اوقات او<br /> در دلش ذوق نمو از ملت است<br /> احتساب کار او از ملت است<br /> پیکرش از قوم و ہم جانش ز قوم<br /> ظاہرش از قوم و پنہانش ز قوم<br /> در زبان قوم گویا مے شود<br /> بر رہ اسلاف پویا می شود<br /> پختہ تر از گرمی صحبت شود<br /> تا بمعنی فرد ہم ملت شود<br /> وحدت او مستقیم از کثرت است<br /> کثرت اندر وحدت او وحدت است<br /> لفظ چون از بیت خود بیرون نشست<br /> گوہر مضمون بجیب خود شکست<br /> برگ سبزی کز نہال خویش ریخت<br /> از بھاران تار امیدش گسیخت<br /> ہر کہ آب از زمزم ملت نخورد<br /> شعلہ ہای نغمہ در عودش فسرد<br /> فرد تنہا از مقاصد غافل است<br /> قوتش آشفتگی را مایل است<br /> قوم با ضبط آشنا گرداندش<br /> نرم رو مثل صبا گرداندش<br /> پا بہ گل مانند شمشادش کند<br /> دست و پا بندد کہ آزادش کند<br /> چون اسیر حلقہ ی آئین شود<br /> آہوی رم خوی او مشکین شود<br /> <br /> تو خودی از بیخودی نشناختی<br /> خویش را اندر گمان انداختی<br /> جوہر نوریست اندر خاک تو<br /> یک شعاعش جلوہ ی ادراک تو<br /> عیشت از عیشش غم تو از غمش<br /> زندہ ئی از انقلاب ہر دمش<br /> واحدست  و بر نمی تابد دوئی<br /> من ز تاب او من استم تو توئی<br /> خویش دار و خویش باز و خویش ساز<br /> نازہا می پرورد اندر نیاز<br /> آتشی از سوز او گردد بلند<br /> این شرر بر شعلہ اندازد کمند<br /> فطرتش آزاد و ہم زنجیری است<br /> جزو او را قوت کل گیری است<br /> خوگر پیکار پیہم دیدمش<br /> ہم خودی ھم زندگی نامیدش<br /> چون ز خلوت خویش را بیرون دہد<br /> پای در ہنگامہ ی جلوت نہد<br /> نقش گیر اندر دلش ’’او‘‘ می شود<br /> ’’من‘‘ ز ھم می ریزد و ’’تو‘‘ می شود<br /> جبر ، قطع اختیارش می کند<br /> از محبت مایہ دارش می کند<br /> ناز تا ناز است کم خیزد نیاز<br /> ناز ہا سازد بہم خیزد نیاز<br /> در جماعت خود شکن گردد خودی<br /> تا ز گلبرگی چمن گردد خودی<br /> ’’نکتہ ہا چون تیغ پولاد است تیز<br /> گر نمی فہمی ز پیش ما گریز‘‘<br /> <br /></span></span></span></p> <p><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"> </span></span></p> <div style="text-align: center;"> </div> <p style="text-align: center;"> </p> 2021-02-20T00:38:27+00:00 2021-02-20T00:38:27+00:00 https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/910-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-farsi/rumuz-e-bekhudi/832-paishkash-ba-huzoor-e-millat-e-islamia Syed Bilal Hassan Shah bilal75@gmail.com

<div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER">منکر نتوان گشت اگر دم زنم از عشق</span></span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> این نشہ بمن نیست اگر با دگری ہست</span><br /></span></span></div> <p style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> عرفے <br /> ای ترا حق خاتم اقوام کرد<br /> بر تو ہر آغاز را انجام کرد<br /> ای مثال انبیا پاکان تو<br /> ہمگر دلھا جگر چاکان تو<br /> ای نظر بر حسن ترسازادہ ئی<br /> ای ز راہ کعبہ دور افتادہ ئی<br /> ای فلک مشت غبار کوی تو<br /> ’’ای تماشا گاہ عالم روی تو‘‘<br /> ہمچو موج ، آتش تہ پا میروی<br /> ’’تو کجا بہر تماشا میروی‘‘<br /> رمز سوز آموز از پروانہ ئے<br /> در شرر تعمیر کن کاشانہ ئی<br /> طرح عشق انداز اندر جان خویش<br /> تازہ کن با مصطفی پیمان خویش<br /> خاطرم از صحبت ترسا گرفت<br /> تا نقاب روی تو بالا گرفت<br /> ہم نوا از جلوہ ی اغیار گفت<br /> داستان گیسو و رخسار گفت<br /> بر در ساقی جبین فرسود او<br /> قصہ ی مغ زادگان پیمود او<br /> من شہید تیغ ابروے تو ام<br /> خاکم و آسودہ ے کوی تو ام<br /> از ستایش گستری بالاترم<br /> پیش ہر دیوان فرو ناید سرم<br /> از سخن آئینہ سازم کردہ اند<br /> وز سکندر بی نیازم کردہ اند<br /> بار احسان بر نتابد گردنم<br /> در گلستان غنچہ گردد دامنم<br /> سخت کوشم مثل خنجر در جہان<br /> آب خود می گیرم از سنگ گران<br /> گرچہ بحرم موج من بیتاب نیست<br /> بر کف من کاسہ ی گرداب نیست<br /> پردہ ی رنگم شمیمی نیستم<br /> صید ھر موج نسیمی نیستم<br /> در شرار آباد ہستی اخگرم<br /> خلعتی بخشد مرا خاکسترم<br /> بر درت جانم نیاز آوردہ است<br /> ہدیہ ی سوز و گداز آوردہ است<br /> ز آسمان آبگون یم می چکد<br /> بر دل گرمم دمادم می چکد<br /> من ز جو باریکتر می سازمش<br /> تا بہ صحن گلشنت اندازمش<br /> زانکہ تو محبوب یار ماستی<br /> ہمچو دل اندر کنار ماستی<br /> عشق تا طرح فغان در سینہ ریخت<br /> آتش او از دلم آئینہ ریخت<br /> مثل گل از ہم شکافم سینہ را<br /> پیش تو آویزم این آئینہ را<br /> تا نگاہی افکنی بر روی خویش<br /> می شوی زنجیری گیسوی خویش<br /> باز خوانم قصہ ی پارینہ ات<br /> تازہ سازم داغہای سینہ ات<br /> از پی قوم ز خود نامحرمی<br /> خواستم از حق حیات محکمی<br /> در سکوت نیم شب نالان بدم<br /> عالم اندر خواب و من گریان بدم<br /> جانم از صبر و سکون محروم بود<br /> ورد من یاحی و یاقیوم بود<br /> آرزوئی داشتم خون کردمش<br /> تا ز راہ  دیدہ بیرون کردمش<br /> سوختن چون لالہ پیہم تا کجا<br /> از سحر دریوز شبنم تا کجا؟<br /> اشک خود بر خویش می ریزم چو شمع<br /> با شب یلدا در آویزم چو شمع<br /> جلوہ را افزودم و خود کاستم<br /> دیگران را محفلی آراستم<br /> یک نفس فرصت ز سوز سینہ نیست<br /> ہفتہ ام شرمندہ ی آدینہ نیست<br /> جانم اندر پیکر فرسودہ ئی<br /> جلوہ ی آہی است گرد آلودہ ئی<br /> چون مرا صبح ازل حق آفرید<br /> نالہ در ابریشم عودم تپید<br /> نالہ ئی افشا گر اسرار عشق<br /> خونبہای حسرت  گفتار عشق<br /> فطرت آتش دہد خاشاک را<br /> شوخی پروانہ بخشد خاک را<br /> عشق را داغی مثال لالہ بس<br /> در گریبانش گل یک نالہ بس<br /> من ہمین یک گل بدستارت زنم<br /> محشری بر خواب سرشارت زنم<br /> تا ز خاکت لالہ زار آید پدید<br /></span></span></span></p> <div style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از دمت باد بھار آید پدید</span></span></span></div>

<div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER">منکر نتوان گشت اگر دم زنم از عشق</span></span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> این نشہ بمن نیست اگر با دگری ہست</span><br /></span></span></div> <p style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> عرفے <br /> ای ترا حق خاتم اقوام کرد<br /> بر تو ہر آغاز را انجام کرد<br /> ای مثال انبیا پاکان تو<br /> ہمگر دلھا جگر چاکان تو<br /> ای نظر بر حسن ترسازادہ ئی<br /> ای ز راہ کعبہ دور افتادہ ئی<br /> ای فلک مشت غبار کوی تو<br /> ’’ای تماشا گاہ عالم روی تو‘‘<br /> ہمچو موج ، آتش تہ پا میروی<br /> ’’تو کجا بہر تماشا میروی‘‘<br /> رمز سوز آموز از پروانہ ئے<br /> در شرر تعمیر کن کاشانہ ئی<br /> طرح عشق انداز اندر جان خویش<br /> تازہ کن با مصطفی پیمان خویش<br /> خاطرم از صحبت ترسا گرفت<br /> تا نقاب روی تو بالا گرفت<br /> ہم نوا از جلوہ ی اغیار گفت<br /> داستان گیسو و رخسار گفت<br /> بر در ساقی جبین فرسود او<br /> قصہ ی مغ زادگان پیمود او<br /> من شہید تیغ ابروے تو ام<br /> خاکم و آسودہ ے کوی تو ام<br /> از ستایش گستری بالاترم<br /> پیش ہر دیوان فرو ناید سرم<br /> از سخن آئینہ سازم کردہ اند<br /> وز سکندر بی نیازم کردہ اند<br /> بار احسان بر نتابد گردنم<br /> در گلستان غنچہ گردد دامنم<br /> سخت کوشم مثل خنجر در جہان<br /> آب خود می گیرم از سنگ گران<br /> گرچہ بحرم موج من بیتاب نیست<br /> بر کف من کاسہ ی گرداب نیست<br /> پردہ ی رنگم شمیمی نیستم<br /> صید ھر موج نسیمی نیستم<br /> در شرار آباد ہستی اخگرم<br /> خلعتی بخشد مرا خاکسترم<br /> بر درت جانم نیاز آوردہ است<br /> ہدیہ ی سوز و گداز آوردہ است<br /> ز آسمان آبگون یم می چکد<br /> بر دل گرمم دمادم می چکد<br /> من ز جو باریکتر می سازمش<br /> تا بہ صحن گلشنت اندازمش<br /> زانکہ تو محبوب یار ماستی<br /> ہمچو دل اندر کنار ماستی<br /> عشق تا طرح فغان در سینہ ریخت<br /> آتش او از دلم آئینہ ریخت<br /> مثل گل از ہم شکافم سینہ را<br /> پیش تو آویزم این آئینہ را<br /> تا نگاہی افکنی بر روی خویش<br /> می شوی زنجیری گیسوی خویش<br /> باز خوانم قصہ ی پارینہ ات<br /> تازہ سازم داغہای سینہ ات<br /> از پی قوم ز خود نامحرمی<br /> خواستم از حق حیات محکمی<br /> در سکوت نیم شب نالان بدم<br /> عالم اندر خواب و من گریان بدم<br /> جانم از صبر و سکون محروم بود<br /> ورد من یاحی و یاقیوم بود<br /> آرزوئی داشتم خون کردمش<br /> تا ز راہ  دیدہ بیرون کردمش<br /> سوختن چون لالہ پیہم تا کجا<br /> از سحر دریوز شبنم تا کجا؟<br /> اشک خود بر خویش می ریزم چو شمع<br /> با شب یلدا در آویزم چو شمع<br /> جلوہ را افزودم و خود کاستم<br /> دیگران را محفلی آراستم<br /> یک نفس فرصت ز سوز سینہ نیست<br /> ہفتہ ام شرمندہ ی آدینہ نیست<br /> جانم اندر پیکر فرسودہ ئی<br /> جلوہ ی آہی است گرد آلودہ ئی<br /> چون مرا صبح ازل حق آفرید<br /> نالہ در ابریشم عودم تپید<br /> نالہ ئی افشا گر اسرار عشق<br /> خونبہای حسرت  گفتار عشق<br /> فطرت آتش دہد خاشاک را<br /> شوخی پروانہ بخشد خاک را<br /> عشق را داغی مثال لالہ بس<br /> در گریبانش گل یک نالہ بس<br /> من ہمین یک گل بدستارت زنم<br /> محشری بر خواب سرشارت زنم<br /> تا ز خاکت لالہ زار آید پدید<br /></span></span></span></p> <div style="text-align: center;"><span style="color: #000080;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="font-family: Urdu Naskh Asiatype;" lang="ER"> از دمت باد بھار آید پدید</span></span></span></div> 2021-02-20T00:38:27+00:00 2021-02-20T00:38:27+00:00 https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/kuliyat-e-iqbal-farsi/ramuz-e-bekhudi Noman Bokhari noman.bokhari@iqbalsociety.org

<p style="text-align: center;"><span style="font-family: 'Urdu Naskh Asiatype'; color: #000000;"><span style="border-collapse: collapse; font-size: 80px; line-height: normal;"><img src="https://www.iqbal.com.pk/../sitebuilder/images/MYSTERIES_OF_THE_SELFLESSNESS-352x266.jpg" border="0" width="352" height="266" /></span></span></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 24pt;"><span style="color: #800000;">رموزبیخودی</span></span></p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 24pt;"> </span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 24pt;">جہد کن در بیخودی خود را بیاب</span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 24pt;">زود تر واﷲ اعلم بالصواب</span></div> <p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 24pt;"><span style="color: #800000;">مولانای روم</span></span></p>

<p style="text-align: center;"><span style="font-family: 'Urdu Naskh Asiatype'; color: #000000;"><span style="border-collapse: collapse; font-size: 80px; line-height: normal;"><img src="https://www.iqbal.com.pk/../sitebuilder/images/MYSTERIES_OF_THE_SELFLESSNESS-352x266.jpg" border="0" width="352" height="266" /></span></span></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 24pt;"><span style="color: #800000;">رموزبیخودی</span></span></p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 24pt;"> </span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 24pt;">جہد کن در بیخودی خود را بیاب</span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 24pt;">زود تر واﷲ اعلم بالصواب</span></div> <p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 24pt;"><span style="color: #800000;">مولانای روم</span></span></p>