خود را کنم سجودی ، دیر و حرم نماندہ
این در عرب نماندہ آن در عجم نماندہ
در برگ لالہ و گل آن رنگ و نم نماندہ
در نالہ ہای مرغان آن زیر و بم نماندہ
در کارگاہ گیتی نقش نوی نبینم
شاید کہ نقش دیگر اندر عدم نماندہ
سیارہ ہای گردون بی ذوق انقلابے
شاید کہ روز و شب را توفیق رم نماندہ
بی منزل آرمیدند پا از طلب کشیدند
شاید کہ خاکیان را در سینہ دم نماندہ
یا در بیاض امکان یکبرگ سادہ ئی نیست
یا خامۂ قضا را تاب رقم نماندہ

کم سخن غنچہ کہ در پردۂ دل رازی داشت
در ہجوم گل و ریحان غم دم سازی داشت
محرمی خواست ز مرغ چمن و باد بہار
تکیہ بر صحبت آن کرد کہ پروازی داشت

من بندۂ آزادم عشق است امام من
عشق است امام من عقل است غلام من
ہنگامۂ این محفل از گردش جام من
این کوکب شام من این ماہ تمام من
جان در عدم آسودۂ بی ذوق تمنا بود
مستانہ نوا ہا زد در حلقہ دام من
ای عالم رنگ و بو این صحبت ما تا چند
مرگست دوام تو عشق است دوام من
پیدا بہ ضمیرم او پنہان بہ ضمیرم او
این است مقام او دریاب مقام من

ای لالہ ای چراغ کہستان و باغ و راغ
در من نگر کہ میدھم از زندگی سراغ
ما رنگ شوخ و بوی پریشیدہ نیستیم
مائیم آنچہ می رود اندر دل و دماغ
مستی ز بادہ میرسد و از ایاغ نیست
ہر چند بادہ را نتوان خورد بے ایاغ
داغی بہ سینہ سوز کہ اندر شب وجود
خود را شناختن نتوان جز بہ این چراغ
ای موج شعلہ سینہ بباد صبا گشای
شبنم مجو کہ میدہد از سوختن فراغ

ہنگامہ را کہ بست درین دیر دیر پای
زناریان او ہمہ نالندہ ہمچو نای
در ’بنگہ فقیر و بہ کاشانۂ امیر
غمہا کہ پشت را بہ جوانی کند دو تای
درمان کجا کہ درد بدرمان فزون شود
دانش تمام حیلہ و نیرنگ و سیمیای
بی زور سیل کشتی آدم نمی رود
ہر دل ھزار عربدہ دارد بہ ناخدای
از من حکایت سفر زندگی مپرس
در ساختم بدرد و گذشتم غزل سرای
آمیختم نفس بہ نسیم سحر گہی
گشتم درین چمن بہ گلان نانہادہ پای
از کاخ و کو جدا و پریشان بکاخ و کوی
کردم بچشم ماہ تماشای این سرای

لالہ این گلستان داغ تمنائی نداشت
نرگس طناز او چشم تماشائی نداشت
خاک را موج نفس بود و دلی پیدا نبود
زندگانی کاروانی بود و کالائی نداشت
روزگار از ہای و ہوی میکشان بیگانہ ئی
بادہ در میناش بود و بادہ پیمائی نداشت
برق سینا شکوہ سنج از بی زبانیہای شوق
ہیچکس در وادی ایمن تقاضائی نداشت
عشق از فریاد ما ہنگامہ ہا تعمیر کرد
ورنہ این بزم خموشان ہیچ غوغائی نداشت

باز این عالم دیرینہ جوان می بایست
برگ کاہش صفت کوہ گران می بایست
کف خاکی کہ نگاہ ہمہ بین پیدا کرد
در ضمیرش جگر آلودہ فغان می بایست
این مہ و مھر کہن راہ بجائی نبرند
انجم تازہ بہ تعمیر جہان می بایست
ہر نگاری کہ مرا پیش نظر می آید
خوش نگاریست ولی خوشتر از آن می بایست
گفت یزدان کہ چنین است و دگر ہیچ مگو
گفت آدم کہ چنین است چنان می بایست

صورت گری کہ پیکر روز و شب آفرید
از نقش این و آن بتماشای خود رسید
صوفی! برون ز بنگہ تاریک پا بنہ
فطرت متاع خویش بہ سوداگری کشید
صبح و ستارہ و شفق و ماہ و آفتاب
بی پردہ جلوہ ہا بہ نگاہی توان خرید

بہار آمد نگہ می غلطد اندر آتش لالہ
ہزاران نالہ خیزد از دل پرکالہ پرکالہ
فشان یک جرعہ بر خاک چمن از بادۂ لعلی
کہ از بیم خزان بیگانہ روید نرگس و لالہ
جہان رنگ و بو دانی ولی دل چیست میدانی
مہی کز حلقۂ آفاق سازد گرد خود ہالہ

این ہم جہانی آن ھم جہانی
این بیکرانی آن بیکرانی
ہر دو خیالی ہر دو گمانی
از شعلۂ من موج دخانی
این یک دو آنی آن یک دو آنی
من جاودانی من جاودانی
این کم عیاری آن کم عیاری
من پاک جانی نقد روانی
اینجا مقامی آنجا مقامی
اینجا زمانی آنجا زمانی
اینجا چہ کارم آنجا چہ کارم
آہی فغانی آہی فغانی
این رھزن من آن رہزن من
اینجا زیانی آنجا زیانی
ہر دو فروزم ہر دو بسوزم
این آشیانی آن آشیانی