<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!-- generator="" -->
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom"  xml:lang="en-gb">
	<title type="text">Poetical Works - International Iqbal Society - Allama Iqbal</title>
	<subtitle type="text">Allama Sir Muhammad Iqbal was a poet, philosopher and politician born in Sialkot, British India (now in Pakistan), whose poetry in Urdu and Persian is considered to be among the greatest of the modern era and whose vision of an independent state for the Muslims of British India was to inspire the creation of Pakistan. He is commonly referred to as Allama Iqbal‎, Allama meaning &quot;Scholar&quot;. Iqbal was a strong proponent of the political and spiritual revival of Islamic civilization across the world, but specifically in India; a series of famous lectures he delivered to this effect were published as The Reconstruction of Religious Thought in Islam. One of the most prominent leaders of the All India Muslim League, Iqbal encouraged the creation of a &quot;state in northwestern India for Indian Muslims&quot; in his 1930 presidential address. Iqbal encouraged and worked closely with Muhammad Ali Jinnah, and he is known as Muffakir-e-Pakistan (&quot;The Thinker of Pakistan&quot;), Shair-e-Mashriq (&quot;The Poet of the East&quot;), and Hakeem-ul-Ummat (&quot;The Sage of
Ummah&quot;). He is officially recognized as the &quot;national poet&quot; in Pakistan.

</subtitle>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk"/>
	<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat</id>
	<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
	<author>
		<name>Int. Iqbal Society</name>
		<email>noreply@iqbal.com.pk</email>
	</author>
	<generator uri="https://www.joomla.org"></generator>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat?format=feed&amp;type=atom"/>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/2897-khudi-ki-zindigi"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/2897-khudi-ki-zindigi</id>
		<author>
			<name>Noman Bokhari</name>
			<email>noman.bokhari@iqbalsociety.org</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;خودی ہو زندہ تو ہے فقر بھی شہنشاہی&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;نہیں ہے سَنجر و طغرل سے کم شکوہِ فقیر&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;خودی ہو زندہ تو دریائے بے کراں پایاب&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;خودی ہو زندہ تو کُہسار پرنیان و حریر&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;نِہنگِ زندہ ہے اپنے مُحیط میں آزاد&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;نِہنگِ مُردہ کو موجِ سراب بھی زنجیر!&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;خودی ہو زندہ تو ہے فقر بھی شہنشاہی&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;نہیں ہے سَنجر و طغرل سے کم شکوہِ فقیر&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;خودی ہو زندہ تو دریائے بے کراں پایاب&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;خودی ہو زندہ تو کُہسار پرنیان و حریر&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;نِہنگِ زندہ ہے اپنے مُحیط میں آزاد&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;نِہنگِ مُردہ کو موجِ سراب بھی زنجیر!&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/2896-2019-05-08-10-00-30"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/2896-2019-05-08-10-00-30</id>
		<author>
			<name>Noman Bokhari</name>
			<email>noman.bokhari@iqbalsociety.org</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;آزادیِ فکر&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;آزادیِ افکار سے ہے اُن کی تباہی&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;رکھتے نہیں جو فکر و تدبّر کا سلیقہ&lt;a name=&quot;8572&quot; style=&quot;background-image: url('img/items.gif'); background-color: #ffffff;&quot;&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;ہو فکر اگر خام تو آزادیِ افکار&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;انسان کو حیوان بنانے کا طریقہ!&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;آزادیِ فکر&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;آزادیِ افکار سے ہے اُن کی تباہی&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;رکھتے نہیں جو فکر و تدبّر کا سلیقہ&lt;a name=&quot;8572&quot; style=&quot;background-image: url('img/items.gif'); background-color: #ffffff;&quot;&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;ہو فکر اگر خام تو آزادیِ افکار&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size: x-large;&quot;&gt;انسان کو حیوان بنانے کا طریقہ!&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/487-javed-se"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/487-javed-se</id>
		<author>
			<name>Syed Bilal Hassan Shah</name>
			<email>bilal75@gmail.com</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;(1)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;غارت گر ديں ہے يہ زمانہ&lt;br /&gt;ہے اس کي نہاد کافرانہ&lt;br /&gt;دربار شہنشہي سے خوشتر&lt;br /&gt;مردان خدا کا آستانہ&lt;br /&gt;ليکن يہ دور ساحري ہے&lt;br /&gt;انداز ہيں سب کے جادوانہ&lt;br /&gt;سرچشمہ زندگي ہوا خشک&lt;br /&gt;باقي ہے کہاں م ے شبانہ!&lt;br /&gt;خالي ان سے ہوا دبستاں&lt;br /&gt;تھي جن کي نگاہ تازيانہ&lt;br /&gt;جس گھر کا مگر چراغ ہے تو&lt;br /&gt;ہے اس کا مذاق عارفانہ&lt;br /&gt;جوہر ميں ہو 'لاالہ' تو کيا خوف&lt;br /&gt;تعليم ہو گو فرنگيانہ&lt;br /&gt;شاخ گل پر چہک وليکن&lt;br /&gt;کر اپني خودي ميں آشيانہ!&lt;br /&gt;وہ بحر ہے آدمي کہ جس کا&lt;br /&gt;ہر قطرہ ہے بحر بيکرانہ&lt;br /&gt;دہقان اگر نہ ہو تن آساں&lt;br /&gt;ہر دانہ ہے صد ہزار دانہ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;''غافل منشيں نہ وقت بازي ست&lt;br /&gt;وقت ہنر است و کارسازي ست''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(2)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;سينے ميں اگر نہ ہو دل گرم&lt;br /&gt;رہ جاتي ہے زندگي ميں خامي&lt;br /&gt;نخچير اگر ہو زيرک و چست&lt;br /&gt;آتي نہيں کام کہنہ دامي&lt;br /&gt;ہے آب حيات اسي جہاں ميں&lt;br /&gt;شرط اس کے ليے ہے تشنہ کامي&lt;br /&gt;غيرت ہے طريقت حقيقي&lt;br /&gt;غيرت سے ہے فقر کي تمامي&lt;br /&gt;اے جان پدر! نہيں ہے ممکن&lt;br /&gt;شاہيں سے تدرو کي غلامي&lt;br /&gt;ناياب نہيں متاع گفتار&lt;br /&gt;صد انوري و ہزار جامي!&lt;br /&gt;ہے ميري بساط کيا جہاں ميں&lt;br /&gt;بس ايک فغان زير بامي&lt;br /&gt;اک صدق مقال ہے کہ جس سے&lt;br /&gt;ميں چشم جہاں ميں ہوں گرامي&lt;br /&gt;اللہ کي دين ہے ، جسے دے&lt;br /&gt;ميراث نہيں بلند نامي&lt;br /&gt;اپنے نور نظر سے کيا خوب&lt;br /&gt;فرماتے ہيں حضرت نظامي&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;''جاے کہ بزرگ بايدت بود&lt;br /&gt;فرزندي من نداردت سود''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(3)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;مومن پہ گراں ہيں يہ شب و روز&lt;br /&gt;دين و دولت ، قمار بازي!&lt;br /&gt;ناپيد ہے بندہ عمل مست&lt;br /&gt;باقي ہے فقط نفس درازي&lt;br /&gt;ہمت ہو اگر تو ڈھونڈ وہ فقر&lt;br /&gt;جس فقر کي اصل ہے حجازي&lt;br /&gt;اس فقر سے آدمي ميں پيدا&lt;br /&gt;اللہ کي شان بے نيازي&lt;br /&gt;کنجشک و حمام کے ليے موت&lt;br /&gt;ہے اس کا مقام شاہبازي&lt;br /&gt;روشن اس سے خرد کي آنکھيں&lt;br /&gt;بے سرمہ بوعلي و رازي&lt;br /&gt;حاصل اس کا شکوہ محمود&lt;br /&gt;فطرت ميں اگر نہ ہو ايازي&lt;br /&gt;تيري دنيا کا يہ سرافيل&lt;br /&gt;رکھتا نہيں ذوق نے نوازي&lt;br /&gt;ہے اس کي نگاہ عالم آشوب&lt;br /&gt;درپردہ تمام کارسازي&lt;br /&gt;يہ فقر غيور جس نے پايا&lt;br /&gt;بے تيغ و سناں ہے مرد غازي&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;مومن کي اسي ميں ہے اميري&lt;br /&gt;اللہ سے مانگ يہ فقيري&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;(1)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;غارت گر ديں ہے يہ زمانہ&lt;br /&gt;ہے اس کي نہاد کافرانہ&lt;br /&gt;دربار شہنشہي سے خوشتر&lt;br /&gt;مردان خدا کا آستانہ&lt;br /&gt;ليکن يہ دور ساحري ہے&lt;br /&gt;انداز ہيں سب کے جادوانہ&lt;br /&gt;سرچشمہ زندگي ہوا خشک&lt;br /&gt;باقي ہے کہاں م ے شبانہ!&lt;br /&gt;خالي ان سے ہوا دبستاں&lt;br /&gt;تھي جن کي نگاہ تازيانہ&lt;br /&gt;جس گھر کا مگر چراغ ہے تو&lt;br /&gt;ہے اس کا مذاق عارفانہ&lt;br /&gt;جوہر ميں ہو 'لاالہ' تو کيا خوف&lt;br /&gt;تعليم ہو گو فرنگيانہ&lt;br /&gt;شاخ گل پر چہک وليکن&lt;br /&gt;کر اپني خودي ميں آشيانہ!&lt;br /&gt;وہ بحر ہے آدمي کہ جس کا&lt;br /&gt;ہر قطرہ ہے بحر بيکرانہ&lt;br /&gt;دہقان اگر نہ ہو تن آساں&lt;br /&gt;ہر دانہ ہے صد ہزار دانہ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;''غافل منشيں نہ وقت بازي ست&lt;br /&gt;وقت ہنر است و کارسازي ست''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(2)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;سينے ميں اگر نہ ہو دل گرم&lt;br /&gt;رہ جاتي ہے زندگي ميں خامي&lt;br /&gt;نخچير اگر ہو زيرک و چست&lt;br /&gt;آتي نہيں کام کہنہ دامي&lt;br /&gt;ہے آب حيات اسي جہاں ميں&lt;br /&gt;شرط اس کے ليے ہے تشنہ کامي&lt;br /&gt;غيرت ہے طريقت حقيقي&lt;br /&gt;غيرت سے ہے فقر کي تمامي&lt;br /&gt;اے جان پدر! نہيں ہے ممکن&lt;br /&gt;شاہيں سے تدرو کي غلامي&lt;br /&gt;ناياب نہيں متاع گفتار&lt;br /&gt;صد انوري و ہزار جامي!&lt;br /&gt;ہے ميري بساط کيا جہاں ميں&lt;br /&gt;بس ايک فغان زير بامي&lt;br /&gt;اک صدق مقال ہے کہ جس سے&lt;br /&gt;ميں چشم جہاں ميں ہوں گرامي&lt;br /&gt;اللہ کي دين ہے ، جسے دے&lt;br /&gt;ميراث نہيں بلند نامي&lt;br /&gt;اپنے نور نظر سے کيا خوب&lt;br /&gt;فرماتے ہيں حضرت نظامي&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;''جاے کہ بزرگ بايدت بود&lt;br /&gt;فرزندي من نداردت سود''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(3)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;مومن پہ گراں ہيں يہ شب و روز&lt;br /&gt;دين و دولت ، قمار بازي!&lt;br /&gt;ناپيد ہے بندہ عمل مست&lt;br /&gt;باقي ہے فقط نفس درازي&lt;br /&gt;ہمت ہو اگر تو ڈھونڈ وہ فقر&lt;br /&gt;جس فقر کي اصل ہے حجازي&lt;br /&gt;اس فقر سے آدمي ميں پيدا&lt;br /&gt;اللہ کي شان بے نيازي&lt;br /&gt;کنجشک و حمام کے ليے موت&lt;br /&gt;ہے اس کا مقام شاہبازي&lt;br /&gt;روشن اس سے خرد کي آنکھيں&lt;br /&gt;بے سرمہ بوعلي و رازي&lt;br /&gt;حاصل اس کا شکوہ محمود&lt;br /&gt;فطرت ميں اگر نہ ہو ايازي&lt;br /&gt;تيري دنيا کا يہ سرافيل&lt;br /&gt;رکھتا نہيں ذوق نے نوازي&lt;br /&gt;ہے اس کي نگاہ عالم آشوب&lt;br /&gt;درپردہ تمام کارسازي&lt;br /&gt;يہ فقر غيور جس نے پايا&lt;br /&gt;بے تيغ و سناں ہے مرد غازي&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;مومن کي اسي ميں ہے اميري&lt;br /&gt;اللہ سے مانگ يہ فقيري&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/486-deen-o-taleem"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/486-deen-o-taleem</id>
		<author>
			<name>Syed Bilal Hassan Shah</name>
			<email>bilal75@gmail.com</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;مجھ کو معلوم ہيں پيران حرم کے انداز&lt;br /&gt;ہو نہ اخلاص تو دعوئے نظر لاف و گزاف&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;اور يہ اہل کليسا کا نظام تعليم&lt;br /&gt;ايک سازش ہے فقط دين و مروت کے خلاف&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;اس کي تقدير ميں محکومي و مظلومي ہے&lt;br /&gt;قوم جو کر نہ سکي اپني خودي سے انصاف&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;فطرت افراد سے اغماض بھي کر ليتي ہے&lt;br /&gt;کبھي کرتي نہيں ملت کے گناہوں کو معاف&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;مجھ کو معلوم ہيں پيران حرم کے انداز&lt;br /&gt;ہو نہ اخلاص تو دعوئے نظر لاف و گزاف&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;اور يہ اہل کليسا کا نظام تعليم&lt;br /&gt;ايک سازش ہے فقط دين و مروت کے خلاف&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;اس کي تقدير ميں محکومي و مظلومي ہے&lt;br /&gt;قوم جو کر نہ سکي اپني خودي سے انصاف&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;فطرت افراد سے اغماض بھي کر ليتي ہے&lt;br /&gt;کبھي کرتي نہيں ملت کے گناہوں کو معاف&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/485-gazahal"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/485-gazahal</id>
		<author>
			<name>Syed Bilal Hassan Shah</name>
			<email>bilal75@gmail.com</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;ملے گا منزل مقصود کا اسی کو سراغ&lt;br /&gt;اندھيری شب ميں ہے چيتے کی آنکھ جس کا چراغ&lt;br /&gt;ميسر آتی ہے فرصت فقط غلاموں کو&lt;br /&gt;نہيں ہے بندہ حر کے ليے جہاں ميں فراغ&lt;br /&gt;فروغ مغربياں خيرہ کر رہا ہے تجھے&lt;br /&gt;تری نظر کا نگہباں ہو صاحب 'مازاغ'&lt;br /&gt;وہ بزم عيش ہے مہمان يک نفس دو نفس&lt;br /&gt;چمک رہے ہيں مثال ستارہ جس کے اياغ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;کيا ہے تجھ کو کتابوں نے کور ذوق اتنا&lt;br /&gt;صبا سے بھی نہ ملا تجھ کو بوئے گل کا سراغ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;ملے گا منزل مقصود کا اسی کو سراغ&lt;br /&gt;اندھيری شب ميں ہے چيتے کی آنکھ جس کا چراغ&lt;br /&gt;ميسر آتی ہے فرصت فقط غلاموں کو&lt;br /&gt;نہيں ہے بندہ حر کے ليے جہاں ميں فراغ&lt;br /&gt;فروغ مغربياں خيرہ کر رہا ہے تجھے&lt;br /&gt;تری نظر کا نگہباں ہو صاحب 'مازاغ'&lt;br /&gt;وہ بزم عيش ہے مہمان يک نفس دو نفس&lt;br /&gt;چمک رہے ہيں مثال ستارہ جس کے اياغ&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;کيا ہے تجھ کو کتابوں نے کور ذوق اتنا&lt;br /&gt;صبا سے بھی نہ ملا تجھ کو بوئے گل کا سراغ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/484-asatizah"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/484-asatizah</id>
		<author>
			<name>Syed Bilal Hassan Shah</name>
			<email>bilal75@gmail.com</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;مقصد ہو اگر تربيت لعل بدخشاں&lt;br /&gt;بے سود ہے بھٹکے ہوئے خورشيد کا پر تو&lt;br /&gt;دنيا ہے روايات کے پھندوں ميں گرفتار&lt;br /&gt;کيا مدرسہ ، کيا مدرسے والوں کی تگ و دو&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;کر سکتے تھے جو اپنے زمانے کی امامت&lt;br /&gt;وہ کہنہ دماغ اپنے زمانے کے ہيں پيرو&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;مقصد ہو اگر تربيت لعل بدخشاں&lt;br /&gt;بے سود ہے بھٹکے ہوئے خورشيد کا پر تو&lt;br /&gt;دنيا ہے روايات کے پھندوں ميں گرفتار&lt;br /&gt;کيا مدرسہ ، کيا مدرسے والوں کی تگ و دو&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;کر سکتے تھے جو اپنے زمانے کی امامت&lt;br /&gt;وہ کہنہ دماغ اپنے زمانے کے ہيں پيرو&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/483-hakeem-natsha"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/483-hakeem-natsha</id>
		<author>
			<name>Syed Bilal Hassan Shah</name>
			<email>bilal75@gmail.com</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;حريف نکتہ توحيد ہو سکا نہ حکيم&lt;br /&gt;نگاہ چاہيے اسرار 'لا الہ' کے ليے&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;خدنگ سينہ گردوں ہے اس کا فکر بلند&lt;br /&gt;کمند اس کا تخيل ہے مہرو مہ کے ليے&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;اگرچہ پاک ہے طينت ميں راہبي اس کي&lt;br /&gt;ترس رہي ہے مگر لذت گنہ کے ليے&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;حريف نکتہ توحيد ہو سکا نہ حکيم&lt;br /&gt;نگاہ چاہيے اسرار 'لا الہ' کے ليے&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;خدنگ سينہ گردوں ہے اس کا فکر بلند&lt;br /&gt;کمند اس کا تخيل ہے مہرو مہ کے ليے&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;اگرچہ پاک ہے طينت ميں راہبي اس کي&lt;br /&gt;ترس رہي ہے مگر لذت گنہ کے ليے&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/482-madrasa"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/482-madrasa</id>
		<author>
			<name>Syed Bilal Hassan Shah</name>
			<email>bilal75@gmail.com</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;عصر حاضر ملک الموت ہے تيرا ، جس نے&lt;br /&gt;قبض کی روح تری دے کے تجھے فکر معاش&lt;br /&gt;دل لرزتا ہے حريفانہ کشاکش سے ترا&lt;br /&gt;زندگی موت ہے، کھو ديتی ہے جب ذوق خراش&lt;br /&gt;اس جنوں سے تجھے تعليم نے بيگانہ کيا&lt;br /&gt;جو يہ کہتا تھا خرد سے کہ بہانے نہ تراش&lt;br /&gt;فيض فطرت نے تجھے ديدہ شاہيں بخشا&lt;br /&gt;جس ميں رکھ دی ہے غلامی نے نگاہ خفاش&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;مدرسے نے تری آنکھوں سے چھپايا جن کو&lt;br /&gt;خلوت کوہ و بياباں ميں وہ اسرار ہيں فاش&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;عصر حاضر ملک الموت ہے تيرا ، جس نے&lt;br /&gt;قبض کی روح تری دے کے تجھے فکر معاش&lt;br /&gt;دل لرزتا ہے حريفانہ کشاکش سے ترا&lt;br /&gt;زندگی موت ہے، کھو ديتی ہے جب ذوق خراش&lt;br /&gt;اس جنوں سے تجھے تعليم نے بيگانہ کيا&lt;br /&gt;جو يہ کہتا تھا خرد سے کہ بہانے نہ تراش&lt;br /&gt;فيض فطرت نے تجھے ديدہ شاہيں بخشا&lt;br /&gt;جس ميں رکھ دی ہے غلامی نے نگاہ خفاش&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;مدرسے نے تری آنکھوں سے چھپايا جن کو&lt;br /&gt;خلوت کوہ و بياباں ميں وہ اسرار ہيں فاش&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/481-imtihan"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/481-imtihan</id>
		<author>
			<name>Syed Bilal Hassan Shah</name>
			<email>bilal75@gmail.com</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;کہا پہاڑ کي ندي نے سنگ ريزے سے&lt;br /&gt;فتادگي و سرا فگندگي تري معراج&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ترا يہ حال کہ پامال و درد مند ہے تو&lt;br /&gt;مري يہ شان کہ دريا بھي ہے مرا محتاج&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;جہاں ميں تو کسي ديوار سے نہ ٹکرايا&lt;br /&gt;کسے خبر کہ تو ہے سنگ خارہ يا کہ زجاج&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;کہا پہاڑ کي ندي نے سنگ ريزے سے&lt;br /&gt;فتادگي و سرا فگندگي تري معراج&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ترا يہ حال کہ پامال و درد مند ہے تو&lt;br /&gt;مري يہ شان کہ دريا بھي ہے مرا محتاج&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;جہاں ميں تو کسي ديوار سے نہ ٹکرايا&lt;br /&gt;کسے خبر کہ تو ہے سنگ خارہ يا کہ زجاج&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
	<entry>
		<title></title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/480-talib-e-ilm"/>
		<published>2021-02-20T06:52:52+00:00</published>
		<updated>2021-02-20T06:52:52+00:00</updated>
		<id>https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/919-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/zarb-e-kaleem/taleem-o-tarbiat/480-talib-e-ilm</id>
		<author>
			<name>Syed Bilal Hassan Shah</name>
			<email>bilal75@gmail.com</email>
		</author>
		<summary type="html">&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;خدا تجھے کسی طوفاں سے آشنا کر دے&lt;br /&gt;کہ تيرے بحر کی موجوں ميں اضطراب نہيں&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;تجھے کتاب سے ممکن نہيں فراغ کہ تو&lt;br /&gt;کتاب خواں ہے مگر صاحب کتاب نہيں&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</summary>
		<content type="html">&lt;p&gt; &lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;text&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;خدا تجھے کسی طوفاں سے آشنا کر دے&lt;br /&gt;کہ تيرے بحر کی موجوں ميں اضطراب نہيں&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;color: #333300; font-size: large;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 24px; line-height: 29px;&quot;&gt;تجھے کتاب سے ممکن نہيں فراغ کہ تو&lt;br /&gt;کتاب خواں ہے مگر صاحب کتاب نہيں&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</content>
		<category term="تعليم و تربيت" />
	</entry>
</feed>
